Sámi dálá koronavirusdilli

Gaskavahkku 24.11.2021

Sámi (Lappi) koronageahčastat almmustuhttojuvvo jorgalussan vahkkosaččat.
Koronadestii galgá ain ohcalit maid láivves dávdamearkkaid dihte, juos lea riska buohccát duođalaš koronadávdii, de lea sáhttán dávdaluvvat dehe bargá sode-suorggis.

Áigeguovdilis liŋkkat:
Sámi (Lappi) virggálaš rávvagat koronavirusnjoammuma vávji mátkkošteaddjái (dušše suomagillii)
DBL: Mátkkošteapmi ja koronaviruspandemiija (dušše suomagillii)
Lasi rávvagat sihke gustojeaddji ávžžuhusat ja ráddjehusat buohccedikšunbiirriid viidodagain
DBL: COVID-19-boahkuhemiid ovdáneapmi (dušše suomagillii)

Sámi (Lappi) buohccedikšunbiire

(dieđut 24.11. diibmu 14.34)

Sámi buohccedikšunbiire lea epidemiija vuođđodásis.

Guovtti vahku ilbmudanlohku (8.–21.11.) lea 104,4/100 000 orru.
Ovtta vahku ilbmudanlohku (15.–21.11.) lea 65,0/100 000 orru.
Dán oktavuođas ilbmudanlohkui gullet maid dat dáhpáhusat, main olbmo ruovttubáikegoddi lea buohccedikšunbiirre olggobealde. Dan dihte lohku sáhttá spiehkastit DBL statistihkain, main mielde eai lohkkojuvvo olgobáikegotti olbmot.

Boahkutkeahtes mánát sihke nuorra ráves olbmot njoammunstatistihkaid njunnošis

Nohkavaš vahku leat gávnnahuvvon 37 ođđa koronavirusnjoammuma. Njoammumiin eatnasat leat gávnnahuvvon Roavenjárggas. Dasa lassin muhtin njoammumat leat gávnnahuvvon Muonás, ja dat leat laktásan báikkálaš epidemiijai. Muhtin njoammumat leat fuomášuvvon Gihttelis, Posios, Ranuas ja Giemajávrris.    

Earenoamážit dávda lea fuomášuvvon mánáin, geat eai leat vel boahkuhemiid olis. Maiddái boahkutkeahtes nuorra ráves olbmot leat nubbi stuora joavku, mii dál buohccá.

Mannan vahku (vahkku 46) Sámi buohccedikšunbiirre viidodagas gávnnahuvvoje oktiibuot 76 koronanjoammuma. Viidodagas dahkkoje oktiibuot 3204 koronavirusdeastta ja dain hoahppoantigenadeasttat ledje 2736. Positiivvalaččaid oassi dahkkojuvvon deasttain lei 2,37 proseantta. Eanas dáhpáhusain gávnnahuvvoje Roavenjárggas ja Muonás. Dasa lassin ovttaskas njoammumat gávnnahuvvoje Posios, Gihttelis, Pellos, Kolaris, Soađegilis ja Giemajávrris.    

19.11. Sámi buohccedikšunbiirre koronakoordinašuvdnajoavkku dieđáhus:

Fuolastuhtti koronadilli, mii birastahttá Sámi buohccedikšunbiirre viidodagaid, speadjalastá maid Sámi (Lappi) gielddaide.

Mannan mánuid áigge Sámi buohccedikšunbiirre viidodagas koronadilli lea leamaš ráfálaš ja almmaiduvvan lea leamaš Suoma vuollegaččamusaid joavkkus. Mannan ja nohkavaš vahku dávdadáhpáhusat leat lassánan sakka ja koordinašuvdnajoavku háliida muittuhit vuođđoáššiid dehálašvuođas.

Influeanssá ožžon mánát ja ráves olbmot, mannet vuollegis šielmmáin destii

Dávda dihtto dál earenoamážit mánáin ja nuorain. Ovdamearkka dihte Muonás lea gávnnahuvvon viiddes njoammungoallus, man álgoboahtimuš lea leamaš vuollel 12-jahkásaš mánáin.

Daningo vuollel 12-jahkásaččat eai leat vel vuoigadahtton boahkuhemiide, de lea vejolaš, ahte eará sajisnai sáhttet šaddat viiddes njoammungollosat. Njoammungollosiid botkemis deháleamos vuohki lea infekšuvdnadávdamearkkalaččaid mánáid ja ráves olbmuid deasttaide ohcaleapmi.

Álbmoga boahkuheapmi lea deháleamos vuohki caggat njoammumiid leavvama. Eandalit 12-30-jahkásaččain leat vel valjis olbmot, geat eai leat boahkuhuvvon, geat diehtemeahttunvuođasteaset sáhttet njoammudit dávdda. Ahkeolbmuin ja dain geain leat máŋga buozanvuođa, dávástus boahkuhanávdnasii sáhttá leat heajut go nuorain ja sidjiide njoammuduvvon dávda sáhttá leat duođalaš.

Koordinašuvdnajoavku sávvá, ahte buohkat 12 jagi deavdán olbmot vižžet iežaset boahkuhanávdnasa. Dasa lassin ávžžuhuvvo, ahte 60 jagi deavdán ja dat geat gullet riskajovkui beavttálmahttet iežaset boahkuhansuoji nu ahte váldet goalmmát koronaboahkuhanávdnasa sulaid guđa mánu geahčen nuppi boahkuheamis

Sámi buohccedikšunbiirre viidodagas ávžžuhuvvo ain máskka atnu earret eará almmolaš sissajiin ja joavkojohtolagas. Lea maid buorre muitit bassat gieđaid fuolalaččat ja gossat soaji sisa.

Sámis (Lappis) leat doaisttážii lihkostuvvan dikšut bures dávdadáhpáhusaid go njoammumiid guorramiid. Ovdal namuhuvvon doaimmaiguin viggojuvvo doallat dávdadilli ain ráfálažžan ja eastahuvvat ráddjendoaibmabijuin.

Sámi guovllu áigeguovdilis ávžžuhusat ja ráddjehusat leat oahpes ládje gávdnamis www.koronaturvallinenlappi.fi -siidduin.

Lassidieđut:

Jukka Mattila, jođiheaddji njunušdoavttir, Sámi (Lappi) buohccedikšunbiire, t. 050 572 6277

Antti Väänänen, infekšuvdnadoavttir, Sámi (Lappi) buohccedikšunbiire, t. 040 678 5974

Maiddái Davvi-Norgga buohta lea fuolla njoammumiid viidumis Supmii. Geahča dáppe áigeguovdilis dearvvašvuođa eiseválddiid rávvagiid Davvi-Norggas boahttiide.

Logahallan dávdaluvvanbáikkiin maŋemus guovtti vahku áigge (áigeguovdilaston 24.11.)

  • ga 10.11. Vintikki, Roavenjárga sulaid diibmu 10–10.15
  • du 11.11. Vintikki ja SPR Restauráŋŋa Gonte, Roavenjárga diibmu 15.30–16.30
  • be 12.11 Juovladálu Skeaŋkadávvirfitnodat, Roavenjárga diibmu 8–16
  • be 12.11. Restauráŋŋa Hai Long, Roavenjárga diibmu 13.30–14.30
  • be 12.11. Vintikki ja SPR Gonte, Roavenjárga diibmu 15.30–16.30
  • lá 13.11. Levi Hotel Spa, vuojadanalddisossodat diibmu 17–20
  • lá 13.11. SMUK. Second Hand Shop Roavenjárga diibmu 12–12.30
  • lá 13.11. Tokmanni Guovddáš, Roavenjárga diibmu 12–13
  • lá 13.11. Restauráŋŋa Xian long, Roavenjárga diibmu 13–13.30
  • lá 13.11. Prisma Roavenjárga diibmu 17–18
  • lá 13.11. Restauráŋŋa Sky Ovnnesvárri, Roavenjárga diibmu 20–22.30
  • so 14.11. Roavenjárgga Ráfiovttastus diibmu 16–17.30
  • so 14.11 Neste, Gihttel diibmu 18.30–19.30
  • má 15.11. Lahjatalo Napapiiri, Roavenjárga diibmu 10–16.15
  • má 15.11. Christmas House Safaris, Roavenjárga diibmu 10–16
  • má 15.11. Hesburger guovddáš, Roavenjárga diibmu 13–13.30
  • má 15.11. Suomalainen Kirjakauppa, Roavenjárga diibmu 18–18.30
  • má 15.11. Clas Ohlson, Roavenjárga diibmu 18.30–19.00
  • má 15.11. S-market Revontuli, Roavenjárga diibmu 19–19.30
  • di 16.11. Prisma, Roavenjárga diibmu 9.30–11.00
  • di 16.11. Frans & Chérie, Roavenjárga diibmu 11–11.40
  • di 16.11. Coffee House, Roavenjárga diibmu 12.45–13.00
  • ga 17.11. Frans & Chérie, Roavenjárga sulaid diibmu 11.15–12
  • ga 17.11. Restauráŋŋa Da Zhong Hua, Roavenjárga diibmu 13–14
  • ga 17.11. Santasport lávggohat, Roavenjárga (+ dievdduid gárvodanlatnja/sávdnji) diibmu 17.45–18.30
  • ga 17.11. Half Moon Night Club, Roavenjárga diibmu 22–01 (ođđa)
  • du 18.11. World Cup Levi (Levi máilmmicup) diibmu 9–13
  • du 18.11. Prisma Roavenjárga diibmu 17–17.45
  • du 18.11. Alko Roavenjárga Eteläkeskus diibmu 17.30–17.45
  • be 19.11 World Cup Levi (Levi máilmmicup) diibmu 9–17
  • be 19.11. Gondolrestauráŋŋa, Levi diibmu 11.30–12.15
  • be 19.11. Pub Pisto, Roavenjárga diibmu 11.30–13.00
  • be 19.11. Prisma, Roavenjárga diibmu 13–14
  • be 19.11. Frans & Chérie, Roavenjárga diibmu 19–23
  • be 19.11. Sale Rantavitikka, Roavenjárga 19.15–19.30
  • be 19. – lá 20.11. Roy Club, Roavenjárga diibmu 22.30–05 (ođđa)
  • be 19.11. Oliver’s Corner Irish Pub, Roavenjárga diibmu 23–03
  • lá 20.11. K-supermarket Rinteenkulma, Roavenjárga diibmu 11.45–12.05 (ođđa)
  • lá 20.11. Filmtown Roavenjárga Sampokeskus diibmu 12.10–12.25 (ođđa)
  • lá 20.11. Bio Rex, Roavenjárga: feaskkir diibmu 12.25–13.00 ja Máilmmi birra 80 beaivvis -čájálmas diibmu 13.00 (sále 2) (ođđa)
  • lá 20.11. Nissen, Roavenjárga diibmu 13.15–13.30
  • lá 20.11. Sotka, Roavenjárga diibmu 14.30–14.45 (ođđa)
  • lá 20.11. Lidl Saarenkylä, Roavenjárga diibmu 17.30–17.45
  • lá 20.11. Bio Rex Roavenjárga: diibmu 19.30 álgán 007 No Time Du Die –ealligovvačájálmas (čájálmasa bistin sulaid 2, 5h)
  • lá 20. – so 21.11. Roy Club, Roavenjárga diibmu 22–05 (ođđa)
  • so 21.11. Dieđaguovddáš Pilke, Roavenjárga diibmu 11.30–13 (ođđa)
  • so 21.11. Vuojadanbáiki Vesihiisi, Roavenjárga diibmu 14–16
  • so 21.11. Lidl Industriijagilli, Roavenjárga diibmu 14.50–15.15 (ođđa)
  • so 22.11. Saarenkylä apteaika, Roavenjárga diibmu 19.15–19.30 (ođđa)
  • má 22. – di 23.11. Roy Club, Roavenjárga diibmu 00–04.45 (ođđa)

Dáin báikkiin namuhuvvon áiggiid galledeaddjit ávžžuhuvvojit čuovvut iežaset veaju ja ohcalit destii, juos unnánašge infekšuvnna dávdamearkkat ilbmudit.

Sámi buohccedikšunbiirres gávnnahuvvon koronadáhpáhusat vahkkosaččat

Vahkku 45: 46 dáhpáhusa
Vahkku 46: 76 dáhpáhusa
Vahkku 47 (nohkavaš vahkku): 37 dáhpáhusa (24.11. diibmu 14.34 rádjái)

Buot buohkanassii Sámi buohccedikšunbiirre čájánasváldinčuoggáin dahkkojuvvon deasttaid vuođul leat gávnnahuvvon 1797 dáhpáhusa. Lohkui gullet maid olgobáikegotti olbmot.

Infekšuvnnaid duostunovttadat

***

Dáláš boahkuhangokčevašvuohta Sámi buohccedikšunbiirres ja oba Suoma viidodagas (áigeguovdilaston 24.11.)

 Sámi buohccedikšunbiire viidodaga 12 jagi deavdán olbmuin 1. boahkuhanaddosa leat ožžon 86,1 proseantta ja goappašiid addosiid leat ožžon 81,1 proseantta. Buohccedikšunbiire viidodaga buot olbmuin 1. boahkuhanaddosa leat ožžon 76,4 proseantta ja goappašiid addosiid leat ožžon 72 proseantta.

Oarjebađaeatnama buohccedikšunbiire viidodaga 12 jagi deavdán olbmuin 1. boahkuhanaddosa leat ožžon 85,7 proseantta ja goappašiid addosiid leat ožžon 80,4 proseantta. Buohccedikšunbiire viidodaga buot olbmuin 1. boahkuhanaddosa leat ožžon 76,1 proseantta ja goappašiid addosiid leat ožžon 71,2 proseantta.

Oba Suoma 12 jagi deavdán álbmogis boahkuhangokčevašvuohta lea vuosttaš boahkuhanaddosa oasil 86,4 proseantta ja nuppi addosa oasil 81,1 proseantta. Oba Suoma álbmogis 1. boahkuhanaddosa leat ožžon 76,1 proseantta ja guokte addosa leat ožžon 71,4 proseantta.

***

Oarjebađaeatnama buohccedikšunbiire

(dieđut 24.11. diibmu 13.01)
Oarjebađaeatnama buohccedikšunbiirre koronageahčastat almmustuhttojuvvo oaivenjuolggaduslaččat mánnodagaid, gaskavahkuid ja bearjadagaid.

Oarjebađaeatnama buohccedikšunbiire lea epidemiija leavvanmuttus.

Guvllolaš pandemiijabargojoavku: buohcceviessonoađuheapmi sturron jođánit

Oarjebađaeatnama buohccedikšunbiirre viidodagas leat gávnnahuvvon nohkavaš vahku 20 ođđa njoammuma. Guovtti vahku ilbmudanlohku lea viidodagas dál measta 200 čuohteduháha orru guovdu. Lagasguovlluid, earenoamážit Davvebađaeatnama váttes koronadilli speadjalastá Meri-Lappii.

Buohcceviessonoađuheapmi lea sturron maŋemus vahkuid johtilit. Buohcceviessodikšumis leat dál 14 koronabuohcci, geain njeallje Oarjebađaeatnama guovddášbuohcceviesus ja 10 dearvvašvuohtaguovddážiid seaŋgaossodagain. Guovddášbuohcceviesu infekšuvdnaossodat lea doaisttážii várrejuvvon ollásit koronabuhcciid dikšuma várás. Beaktodikšumis eai leat dál koronabuohccit.

Giema Kivikangasa bálvalanruovttus lea gávnnahuvvon njoammungoallus, ja dohko leat šaddan bidjat guossástallanráddjehusaid.  

Boahkuhanávdnasa oažžu eará sajisnai go ruovttugielddas

Njoammunguorramis lea gávnnahuvvon, ahte njoammungollosat leat álgán guovllus dávjá boahkutkeahtes, 30-40-jahkásaš olbmuin. Eandalit bearašdávdaluvvamiid bakte njoammumat leat maid leavvan olbmuide, geat leat boahkuhuvvon. Oarjebađaeatnama viidodagas boahkuhangokčevašvuohta lea loktanan badjel 80 prosentii, muhto lea ain veaháš eará Suoma vuollegit.

Boahkuhusa sáhttá oažžut dál earánai sajes go ruovttugielddas. Ovdamearkka dihte Durdnosis ordnejuvvojit pop up -boahkuhandilálašvuođat, maidda gii beare sáhttá boahtit viežžat vuosttaš boahkuhanaddosa almmá áigevárrema haga. Čuovvovaš boahkuhandáhpáhus lea lávvordaga 27.11. diibmu 10-14. Boahkuhanbáikin lea gávpeguovddáš Rajalla.

Influeansáboahkuhanávdnasiin leat oažžasuvvančuolmmat iige daid soaitte šat oažžut apteaikkain. Almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas influeansáboahkuhanávdnasat addojuvvojit sierra meroštallojuvvon riskajoavkkuide.

Measta visot viidodaga gielddain leat maŋemus vahkuid áigge váldojuvvon atnui čoahkkananráddjehusat ja dasa lassin viidodagas lea vuoimmis stáhtaráđi mearridan restauráŋŋaráddjehusat, mat leat vuoimmis gitta jagi loahpa rádjái. Ráddjehusaid molssaeaktun lea koronabássa atnuiváldin.

Visot oahpes koronadoaimmat – buorre giehtahygieniija, dorvogaskkat ja máskka atnu – leat ain áigeguovdilat. Sihke boahkuhuvvon olbmot go boahkutkeahtes olbmot galget ain čuovvut daid. Oarjebađaeatnama viidodagas gustojeaddji koronaávžžuhusat leat čohkkejuvvon suomagillii  buohccedikšunbiirre fierbmesiidduide.

Oarjebađaeatnama guvllolaš pandemiijabargojoavku  

Lassidieđuid addá: jođiheaddji njunušdoavttir Jyri J. Taskila, 040 352 1097

Oarjebađaeatnama buohccedikšunbiirres gávnnahuvvon koronadáhpáhusat vahkkosaččat

Vahkku 45: 73 dáhpáhusa
Vahkku 46: 65 dáhpáhusa
Vahkku 47 (nohkavaš vahkku): 20 dáhpáhusa (24.11. diibmu 13.01 rádjái)

Buot buohkanassii Oarjebađaeatnama buohccedikšunbiirre čájánasváldinčuoggáin dahkkojuvvon deasttaid vuođul leat gávnnahuvvon 1415 dáhpáhusa.

Infekšuvnnaid duostunovttadat

Sámi buohccedikšunbiirre

Njoammumiid mearri

61

Ovddet vahku

89

Mannan vahku

1612

Ollislaččat

Oarjebađaeatnama buohccedikšunbiirre

Njoammumiid mearri

48

Ovddet vahku

54

Mannan vahku

1226

Ollislaččat

Almmáiduvvanlohku* buohccedikšunbiirriid mielde

*Almmáiduvvan govvida dáhpáhusaid meari nohkavaš 14 jándora áigge 100 000 orru guovdu.

Sámi buohccedikšunbiirres váldojuvvon koronadeasttat

Oarjebađaeatnama buohccedikšunbiirres váldojuvvon koronadeasttat

Gáldu THL
(Fuom. Rehkenastimis eai leat váldojuvvon vuhtii buohccedikšunbiirre viidodagas gávnnahuvvon njoammumat, main gažaldagas lea olgebáikegotti olmmoš)