Lisätty 24.06.2021.

Koronaávžžuhusat ja -ráddjehusat, mat leat fámus Lappi buohccedikšunbiire guovllus

Beaiváduvvon 24.6.2021

Jorgaluvvon veršuvnna beaivádeapmi soaitá ádjánit. Áigeguovdilis dieđuid gávnnat Suomagillii Lappi buohccedikšunbiire neahttasiidduin

Dillegeahčastat

Lappi buohccedikšunbiire lea epidemiija vuođđodásis.

Almmolaš rávvagat

Ale vuolgge buohccin almmolaš báikkiide. Jos dus leat litna dávdamearkkat, mat čujuhit koronavirusii, de ohcal koronatestii (gosahat, čottabávččas, nuorvu, haksin- ja máhkoáiccu earáhuvvamat, luhčadávda). Geavat muohtomáskka go sirdásat destii ja biso ruovttus deastabohtosa rádjái. Go oaččut vejolaš positiivvalaš bohtosa, de dutnje addojuvvojit rávvagat dikšuma ja lihkadeami várás.  

Fuolat ain unnimusat 2 mehtera dorvogaskkain, giehta- ja gossanhygieniijas.

Ládde iežat telefovdnii Koronaseavvaga. Juos Koronaseava čujuha vejolaš dávdaluvvama, doaimma Koronaseavvaga addin rávvagiid mielde.

Muohtomáskka geavaheapmi ávžžuhuvvo buot almmolaš sissajiin ja fievrruin, main dorvogaskka ii sáhte doalahuvvot. Bargosajiin muohtomáska geavahus ávžžuhuvvo olbmui, gii lea ovddit 14 jándora áigge guossástallan jođálnuvvan- ja leavvanviidodagas. Sosiála- ja dearvvašvuohtafuolahusa áššehas- ja buohcceovttadagain oba bargoveahka galgá dattetge ain geavahit kirurgalaš njunne-njálbmesuoji go dikšu áššehasaid ja buohcciid.

Almmolaš dilálašvuođat, geatnegasvuođat dilálašvuođa lágideaddjái + priváhta dilálašvuođat


 31.5. Sámi (Lappi) guovlohálddahusvirgedoaimmahat šluhtte Sámi buohccedikšunbiire viidodaga čoahkkaneami ráddjehusmearrádusa, mii dahkkui geassemánus. Vaikko guovlohálddahusvirgedoaimmahat ii šat ráddje čoahkkanemiid, maiddái vuođđomuttu guovlluid gusket ain njoammudávdalága hygieniijadoaimmat, dego ee. vejolašvuohta gieđaid bassamii, doarvái guhkes dorvogaskkaid doalaheapmi sihke sajiid ja bajážiid ráidnen. Dasa lassin gielddat ja guvllolaš koronakoordinerenjoavkkut sáhttet addit ávžžuhusaid iežaset guovlluide.

Sámi guovlohálddahusvirgedoaimmahat muittuha, ahte dávdadilli sáhttá jorggihit hedjonit maŋemus vahkuid buriid ovdáneamis fuolatkeahttá. Danin lea dehálaš, ahte juohkehaš ieš váldá ovddasvástádusa ja čuovvu dárkilit addojuvvon hygieniijarávvagiid.
Liŋka: Sámi (Lappi) GHD dieđáhus čoahkkananráddjehusaid nohkamis 31.5.2021 (suomagillii)
31.5. Liŋka DBL ja OKM rávvagii: Ráva koronavirusnjoammumiid eastadeamis almmolaš dilálašvuođaid ja almmolaš čoahkkanemiid oktavuođas ja muhtin eará báikkiid geavaheamis (suomagillii)
21.5. SBHD koronakoordinerenjoavku: Priváhtta dilálašvuođain olmmošlogu ráddjenávžžuhus nohká, muhto ain dilálašvuođain ávžžuhuvvo doalahuvvot guovtti mehtera dorvogaska ja geavahuvvot muohtomáska.
 

Biebmanfitnodagat

23.6. Nuppástus stáhtaráđi ásahussii: 24.6. rájes: Eai sierra ráddjehusat áššehasmeriin dehe jugástatvuovdin- ja rabasorrunáiggiin. Gustojeaddji almmolaš hygieniija- ja gaskkadoallangeatnegasvuođat: Áššehasaide addojuvvojit diehtu ja doaibmarávvagat, vai sii máhttet doaibmat riekta ja eastadit koronavirusnjoammumiid. Áššehasain lea vejolašvuohta bassat gieđaid. Áššehasaid gaskkas lea dárbahassii stuora gaska sihke siste. 
Restauráŋŋa ja earenoamážit dan bajážat dollojuvvojit ráinnasin.
Sissajiin buot áššehasain galgá leat iežas čohkkánsadji beavddi dehe danveardásaš dási guoras.
Liŋka:  STM:n tiedote: Ravitsemisliikkeiden rajoitukset 24.6.2021 lukien (sámás: SDM dieđáhus: Biebmanfitnodagaid ráddjehusat 24.6.2021 rájes) (suomagillii)
Liŋka Sámi GHD rávvagiidda: Restauráŋŋat ja koronavirus (suomagillii)

Guossástallamat buohcceviesus ja sosiála- ja dearvvašvuohtafuolahusa ovttadagain

18.6. Infekšuvnnaid duostunovttadaga ráva: Covid-19 koronavirus njoammu goaikkanas- ja guoskkahannjoammumin, go olmmoš gossá ja gastá. Virus sáhttá njoammut maid gieđaid ja bajážiid bakte. Juos guossástallis leat unnánašge infekšuvnna dávdamearkkat, guossástallan ii leat lobálaš.  
Guossástallamat sáhtte ollašuhttojuvvot maid dorvvolaččat, juos guossástalli ja buohcci / áššehas geavaha kirurgalaš njunnenjálbmesuoji, fuolaha giehtadesiinfekšuvnnas ja doallá dorvogaskka. Oktasaš gáfestallan- ded. dáhpáhusat leat vejolaččat, go dorvogaskkain fuolahuvvo.
Guossástallit, geat bohtet jođálnuvvan- ja leavvanmuttu viidodagain, ávžžuhuvvojit mannat koronahoahppo-antigenadeasttain vejolašvuođaid mielde ovdal guossástallama. Bargoveahka addá rávvagiid guossástalliide ovdal namuhuvvon rávvagiid ollašuhttimis. 
 

Mátkkošteapmi

18.6. SBDB ja Sámi (Lappi) rádjegozáhus: Riikii boahtima eavttut ja riikii boahttiid koronadeastta Sámi buohccedikšunbiirre viidodagas (suomagillii)

15.6. Sámi guovlohálddahusvirgedoaimmahat: Bákkolaš dearvvašvuođa dárkkisteapmi joatkahuvvá Sámi (Lappi) rádjerasttildanbáikkiin riskariikkain riikii boahttiide 16.6.–31.7.2021.
Rádjerávvagiidda leat boahtán rievdadusat.
Liŋka ja dárkilit dieđut:  Sámi (Lappi) GHD dieđáhus (suomagillii)

19.5. SBDB infekšuvnnaid dustenovttadat:  Ráva Covid-19-dorvvolaš ruovttueatnama mátkkošteamis Sámi (Lappi) buohccedikšunbiirre viidodagas (suomagillii)

26.2. Koronakoordinašuvdnajoavku: Olmmošjohtolagas ávžžuhuvvo muohtomáskka geavaheapmi ja buorre giehtahygieniija
23.6. Mátkkoštanrávvagat DBL siidduin: Mátkkošteapmi ja koronaviruspandemiija (suomagillii)

Olgoáššiidministeriija dieđáhusat:
 2.2.2021 Mátkkoštanávžžuhusaide rievdadusat:  garvit buot mátkkošteami Brasiliai, Lulli-Afrihkái, Irlándii, Stuora-Británniai ja India (suomagillii)
17.6.  Riikii boahtin Supmii álkidahttojuvvo EU- ja Schengen-riikkain 21.6. rájes (suomagillii)
29.6. Riikii boahtin Supmii álkidahttojuvvo muhtin riikkain 1.7. rájes (suomagillii)
1.7. Mátkkoštanrávvagat Rádjegozáhusa siidduin Rávvagat rájá rasttildeapmái koronapandemiija áigge 1.7.2021 rájes

Lihkadan-, valáštallan- ja eará joavkoáiggeájit

28.5. Liŋka DBL ja OKM rávvagii: Ráva koronavirusnjoammumiid eastadeamis mánáid ja nuoraid leairadoaimmas (suomagillii)

21.5. SBDB koronakoordinašuvdnajoavku: Lihkadan-, valáštallan- ja joavkoáiggeájit sáhttet lágiduvvot, muhto ain sehtet muitojuvvot koronadorvvolašvuohtarávvagat: galgá doallat dorvogaskkaid ja geavahit muohtomáskka, earret aitosaš valáštallanbarggus.

Gáiddusbargu ja -čoahkkimat ja skuvlejumit

11.6. SBDB koronakoordinašuvdnajoavku: gáiddusbargoávžžuhussii eai leat šat epidemiologalaš ákkat Sámi buohccedikšunbiirre viidodagas.


 Oahpahus- ja árrabajásgeassin

28.5. Liŋka DBL ja OKM rávvagii: Ráva koronavirusnjoammumiid eastadeamis mánáid ja nuoraid leairadoaimmas (suomagillii)

30.4. SBDB koronakoordinašuvdnajoavku: Badjeskuvllain ohppiid máskaávžžuhus nohká ja 2. ceahki oahppolágádusaid dáfus mearridit gielddaid njoammudávdaeiseválddit. Dan sadjái koordinašuvdnajoavku ávžžuha ain máskka geavaheami buohccedikšunbiirre guovllu skuvllaid ja árrabajásgeassima bargiide, juos dorvogaskkat eai sáhte dollojuvvot.

Buohccedikšunbiirre viidodagas doahttaluvvo Dearvvašvuođa ja buresbirgejumi lágádusa ja oahpahus- ja kulturministeriija ávžžuhus.   

Liŋka DHL ja OKM ávžžuhussii: Dearvvašvuođa ja buresbirgenlágádusa ja oahpahus- ja kulturministeriija ávžžuhus oahpahusa ja árrabajásgeassima lágideddjiide koronavirusepidemiija áigge 4.8.2020, maŋemus beaivádeapmi 26.4.8.2021 (suomagillii)

Máná buohccán

Bargojuvvo DHL rávvagiid mielde. Juos skuvlaahkásaš mánnái dehe su bearašlahttui ihtet litna dávdamearkkat, mat čujuhit koronavirusdávdii, galgá dávdamearkkalaš olbmui dahkkojuvvot dakkaviđe koronavirusdeasta. Skuvlaahkásaš mánná sáhttá máhccat skuvlii, juos koronavirusdeasta lea negatiivvalaš ja dávdamearkkat leat čielgasit litnume.

Vuollel skuvlaahkásaš máná litna dávdamearkkaid sáhttá čuovvut ruovttus moadde beaivvi destema haga. Mánás leat litna dávdamearkkat, juos son lea virkui ja veadjá stoahkat, vaikko sus livččiige nuorvu, gosahat dehe feber. Dávdamearkkalažžan mánná ii dattetge sáhte vuolgit árrabajásgeassimii. Juos dávdamearkkat nohket, destii ii dárbbaš mannat, muhto árrabajásgeassimii sáhttá máhccat unnimusat ovtta dávdamearkkahis beaivvi maŋŋel. Jos dávdamearkkat joatkahuvvet, de gánnáha čielggadit, čuvvotgo dat koronainfekšuvnnas.

Vuollel skuvlaahkásaš mánná galgá dolvojuvvot destii, jos sus leat fuolaheaddji dehe dearvvašvuohtafuolahusa ámmátolbmo árvvoštallama mielde dávdamearkkat, mat čujuhit koronavirusinfekšuvdnii. Vuollel skuvlaahkásaš mánná galgá destejuvvot earenomážit dalle, jos mánná dahje máná bearašlahttu lea mátkkoštan ovddit 14 jándora siste olgoriikkas dahje ruovttueatnamis guovlluin, gos korona lea jođálnuvvan- dahje leavvanmuttus.

Olmmoš, geas dihttojit dávdamearkkat, galgá bissut ruovttus unnimusat deastabohtosa gárváneami rádjái. Dávdamearkkahis bearašlahtut sáhttet leat skuvllas, beaiveruovttus dehe barggus, go sii vurdet deastabohtosa, juos ii leat nanu eahpádus, ahte deastabohtosa vuordi bearašlahtus lea koronavirusnjoammun. Juos koronavirusdeasta lea positiivvalaš, ferte olles bearaš bissut ruovttus. Geahča lasi DHL siidduin: Mánát ja koronavirus  (suomagillii).

Rávvagat koronai buohccán ja dasa dávdaluvvan olbmuide

Ráva olbmui, gii lea COVID-19 dávdaluvvama dihte karantenas 9.2.2021 (suomagillii)
Ráva olbmui, gii lea COVID-19 positiivavuođa dihte mearriduvvon erremii 26.1.2021 (suomagillii)
Ráva buohccái Covid-19 čájánasa váldima maŋŋel (suomagillii)

Davvisámegiella, Ráva olbmui, gii lea COVID-19 dávdaluvvama dihte karantenas 9.2.2021
Davvisámegiella Ráva olbmui, gii lea COVID positiivavuođa dihte mearriduvvon erremii 26.1.2021
Davvisámegiella, Ráva buohccái Covid-19 čájánasa váldima maŋŋel17.4.2020

In English: Instructions for people ordered to quarantine due to a positive COVID-19 test result 26.1.2021
In English: Instructions for people ordered to quarantine due exposure to COVID-19 9.2.2021
In English: Instructions for patients after taking the COVID-19 test 19.10.2020


 Beaiváduvvon 24.6.2021
Lappi buohccedikšunbiire/ Infekšuvnnaid duostunovttadat